Heb je te maken met ontslag, of staat het einde van je arbeidsovereenkomst eraan te komen? Dan komt de term transitievergoeding waarschijnlijk al snel langs. In dit artikel leggen we je rustig uit wat deze wettelijke ontslagvergoeding precies is, wanneer je er wel of geen recht op hebt, hoe je de hoogte berekent en waar je het bedrag zinvol voor kunt inzetten.
De transitievergoeding is sinds de invoering van de Wet werk en zekerheid in 2015 het wettelijk minimum dat je werkgever je betaalt bij beëindiging van je dienstverband op zijn of haar initiatief. Het is bedoeld als financieel vangnet én als zetje richting een nieuwe stap in je loopbaan. Bij Alltalent denken we graag met je mee over die volgende stap, zeker als je je transitievergoeding wilt gebruiken voor scholing, omscholing of loopbaanbegeleiding.
Wat is een transitievergoeding?
De transitievergoeding is een wettelijke vergoeding die je werkgever je betaalt bij ontslag of bij het niet verlengen van een tijdelijk contract op zijn of haar initiatief. De vergoeding compenseert je financieel voor het verlies van je baan en is bedoeld om de overgang naar nieuw werk te vergemakkelijken, vandaar ook het woord “transitie”. De wettelijke grondslag staat in artikel 7:673 van het Burgerlijk Wetboek, ingevoerd met de Wet werk en zekerheid in 2015 en sinds 2020 verder vereenvoudigd via de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB).
Belangrijk om te weten: de transitievergoeding is een wettelijk minimum, geen maximum. In een vaststellingsovereenkomst kun je vaak onderhandelen over een hogere ontslagvergoeding. In de praktijk komt de uiteindelijke vergoeding gemiddeld uit rond een factor 1,8 keer het wettelijke bedrag, zeker bij een goed onderbouwde onderhandelingsroute.
Wanneer heb je recht op transitievergoeding?
De transitievergoeding komt van pas op het moment dat jouw dienstverband eindigt op initiatief van je werkgever. Dat is een cruciaal punt: het initiatief tot beëindiging moet bij de werkgever liggen, niet bij jou. Sinds 2020 bouw je al vanaf je eerste werkdag recht op een transitievergoeding op, ook tijdens je proeftijd of in een tijdelijk contract. Je hebt in de meeste gevallen recht op een transitievergoeding in de volgende situaties:
- Je werkgever zegt je vaste arbeidsovereenkomst op via het UWV of de kantonrechter.
- Je tijdelijke contract loopt af en wordt op initiatief van je werkgever niet verlengd.
- Je wordt ontslagen tijdens je proeftijd, ook al is het bedrag dan vaak laag.
- Je raakt na twee jaar ziekte je baan kwijt; de berekening gaat dan over je volledige laatstverdiende loon, ondanks een eventuele Ziektewet-uitkering.
- Je hebt opvolgende contracten gehad bij dezelfde werkgever met onderbrekingen korter dan zes maanden; die tellen cumulatief door.
- Je neemt zelf ontslag, maar door ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van je werkgever (bijvoorbeeld pesten of wangedrag op de werkvloer).
Kortgezegd: zodra je werkgever het initiatief neemt om afscheid te nemen, ontstaat in vrijwel alle gevallen recht op een transitievergoeding, ongeacht hoe kort of lang je in dienst bent geweest.
Wanneer heb je geen recht op transitievergoeding?
Niet in elke ontslagsituatie heb je recht op een transitievergoeding. De wet kent een aantal uitzonderingen waarin het recht uitdrukkelijk wegvalt. Het gaat dan vooral om situaties waarin het ontslag aan jezelf te wijten is, waarin je zelf vertrekt zonder verwijtbaarheid van de werkgever, of waarin sprake is van leeftijdsgebonden uitsluiting. Je hebt geen recht op een transitievergoeding in deze gevallen:
- Je neemt zelf ontslag zonder dat je werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld.
- Je gaat met wederzijds goedvinden uit elkaar zonder dat dit in een vaststellingsovereenkomst is geregeld (let op: in de praktijk wordt de vergoeding wél vaak meegenomen in zo’n overeenkomst).
- Er is sprake van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van jouw kant, bijvoorbeeld bij diefstal of fraude. De drempel hiervoor is hoog: een gewone fout of een arbeidsconflict telt niet automatisch als ernstige verwijtbaarheid.
- Je bereikt de AOW-leeftijd en je dienstverband eindigt om die reden.
- Je werkgever gaat failliet en de werkgever bevindt zich in surséance van betaling of schuldsanering.
- In je cao is een gelijkwaardige voorziening opgenomen; vanaf 2022 mag dit alleen nog bij ontslag om bedrijfseconomische redenen.
- Je bent jonger dan 18 jaar en werkt gemiddeld minder dan twaalf uur per week.
De rode draad is dus duidelijk: ligt het initiatief tot beëindiging bij jou of is er sprake van ernstig verwijtbaar gedrag, dan vervalt in principe je aanspraak. Twijfel je over jouw situatie? Het is verstandig om voor je iets ondertekent eerst arbeidsrechtelijk advies in te winnen, zodat je niet onbedoeld een vergoeding misloopt waar je wél recht op hebt.
Hoogte van de transitievergoeding: transitievergoeding berekenen
De hoogte van de transitievergoeding wordt bepaald door twee onderdelen: je bruto maandsalaris en de duur van je dienstverband. Per volledig gewerkt dienstjaar bouw je een derde van je bruto maandsalaris op, voor de overgebleven maanden en dagen wordt het bedrag naar rato berekend. In 2026 bedraagt de transitievergoeding maximaal € 102.000 bruto, of jouw bruto jaarsalaris als dat hoger ligt. Dit plafondbedrag wordt jaarlijks aangepast aan de ontwikkeling van de contractlonen. Sinds 2020 is de rekenformule gelijk voor iedere leeftijdsgroep; het oude overgangsrecht voor vijftigplussers is vervallen.
Tot je bruto maandsalaris behoren ook je vakantietoeslag, een eventuele dertiende maand, vaste toeslagen en gemiddelde overwerkvergoeding. Een rekenvoorbeeld: verdien je € 3.000 bruto per maand inclusief vakantietoeslag en ben je negen jaar in dienst geweest? Dan is je transitievergoeding 9 keer (1/3 van € 3.000) = € 9.000 bruto. Op de website van de Rijksoverheid en bij vakbond FNV vind je gratis rekenhulpen voor een eerste indicatie. Houd er rekening mee dat het bedrag bruto is: je werkgever houdt loonheffing in volgens de geldende belastingschijven (in 2026 oplopend van 35,75% tot 49,5%) voor het netto bedrag op je rekening staat.
Transitievergoeding gebruiken
De transitievergoeding heet niet voor niets zo: het bedrag is bedoeld om jouw transitie naar nieuw werk soepeler te maken. In de praktijk mag je het geld besteden zoals jij wilt, al moedigen de fiscale regels ontwikkelingsgerichte bestedingen extra aan.
Veel mensen zetten hun vergoeding in voor scholing of bijscholing, zodat ze sterker terugkeren op de arbeidsmarkt. Ben je toe aan een nieuwe richting? Dan is omscholing naar een ander beroep een waardevolle optie. Ook outplacement en loopbaanbegeleiding worden vaak gefinancierd uit de transitievergoeding, soms aanvullend opgenomen in de vaststellingsovereenkomst.
Door (een deel van) het bedrag te besteden aan scholing of outplacement kun je in sommige gevallen fiscaal voordeel behalen, omdat de transitievergoeding zelf belast wordt als loon uit vroegere dienstbetrekking.
Advies over je transitievergoeding bij Alltalent
Een ontslag of het einde van een contract is zelden alleen een papieren kwestie. Er komen vragen bij kijken die verder gaan dan de hoogte van je transitievergoeding: waar liggen jouw talenten, waar krijg jij energie van, wat past bij deze fase van je leven? Bij Alltalent kijken we graag samen met je naar het hele plaatje, met ruim 16 jaar ervaring in loopbaanbegeleiding en HRM-ontzorging.
Of je nu een omscholingstraject wilt opzetten, behoefte hebt aan outplacement, of via persoonlijke loopbaancoaching wilt ontdekken waar je volgende stap ligt: we doen het op maat en zonder commerciële druk. Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek in en ontdek wat we samen voor jou kunnen betekenen.
Veelgestelde vragen over de transitievergoeding
Heb je altijd recht op een transitievergoeding?
Nee, je hebt niet in alle gevallen recht op een transitievergoeding. Je hebt er recht op als je dienstverband eindigt op initiatief van je werkgever, bijvoorbeeld via het UWV, de kantonrechter of na het aflopen van een tijdelijk contract dat niet wordt verlengd. Bij ontslag op eigen initiatief, bij ernstig verwijtbaar handelen van jouw kant of bij het bereiken van de AOW-leeftijd vervalt het recht.
Hoeveel bedraagt de transitievergoeding?
De transitievergoeding bedraagt een derde bruto maandsalaris per gewerkt dienstjaar, met een maximum van € 102.000 bruto in 2026 of een bruto jaarsalaris als jij meer dan dit plafondbedrag verdient. Voor de overgebleven maanden en dagen wordt het bedrag naar rato berekend. Dit maximumbedrag wordt jaarlijks geïndexeerd aan de ontwikkeling van de contractlonen.
Hoe moet je je transitievergoeding berekenen?
Je berekent je transitievergoeding door per volledig dienstjaar een derde van je bruto maandsalaris te nemen en de overgebleven periode naar rato mee te tellen. In het bruto maandsalaris reken je vakantietoeslag, een eventuele dertiende maand, vaste toeslagen en bonussen mee. Voor een snelle indicatie kun je de Rekenhulp Transitievergoeding van de Rijksoverheid of de rekentool van vakbond FNV gebruiken.
Hoe moet ik een transitievergoeding aanvragen?
Je hoeft de transitievergoeding niet apart aan te vragen, want je werkgever is wettelijk verplicht het bedrag uit zichzelf uit te keren binnen een maand na het einde van je dienstverband. Krijg je de vergoeding niet of klopt het bedrag volgens jou niet? Dan moet je binnen drie maanden na het einde van je arbeidsovereenkomst een verzoekschrift bij de kantonrechter indienen, anders vervalt je aanspraak. Het is verstandig om vooraf een arbeidsrechtjurist of loopbaanadviseur naar je situatie te laten kijken, zeker als er een vaststellingsovereenkomst op tafel ligt.
